Cewnik Foleya - do czego służy, jakie są rodzaje, kiedy i jak używać.

Do czego służy cewnik Foleya?

Podstawowym przeznaczaniem cewnika Foleya jest udrożnianie cewki moczowej w związku z zatrzymaniem moczu. Cewnik Foleya jest najpopularniejszym cewnikiem pęcherzowym wykorzystywanym w urologii. Wprowadza się je bezpośrednio do pęcherza przez cewkę moczową i pozostawia na dłuższy czas. Pozwala w bezpieczny i kontrolowany sposób na oddawanie moczu. Zatrzymanie moczu częściej dotyczy mężczyzn niż kobiet, rośnie wraz z wiekiem i powiązane jest ze starzeniem się gruczołu krokowego (łagodny przerost prostaty). Cewnik Foleya stosowany jest do ciągłego/przewlekłego cewnikowania pęcherza moczowego.

Z czego wykonany jest cewnik Foleya?

Cewnik wykonany jest z miękkiego materiału jak lateks lub silikon (może być również silikon powleczony srebrem lub palladem). Składa się z balonu, który wypełnia się solą fizjologiczną. Jego zadaniem jest utrzymywanie cewnika na stałe w pęcherzu, uszczelnia przed wyciekiem moczu oraz zapobiega wypadaniu cewnika. Na końcu znajduje się ujście cewnika.

Najczęściej stosuje się cewniki dwudrożne, gdzie jeden kanał służy do napełniania balonika, a drugi to wypuszczania moczu z pęcherza. Na rynku dostępne są również cewniki trójdrożne, w których trzeci kanał służy do płukania cewnika z osadów.

Jak często wymieniać cewnik?

Wymiany cewnika Foleya powinna być wykonywana zgodnie z instrukcją konkretnego produktu. Trwałość cewnika zależy od tego, z jakiego materiału jest on wykonany. Ogólna zasada mówi, że cewniki zrobione z lateksu wymienia się, nie rzadziej niż co 14 dni a cewniki silikonowe mogą być stosowane maksymalnie przez 30 dni. Niektórzy producenci gwarantują trwałość cewników silikonowych nawet do 60 dni, jednak aktualnie uważa się, że wymiana cewnika rzadziej niż co 30 dni zwiększa ryzyko infekcji. Cewniki silikonowe mogą być pokryte dodatkową powłoką z jonami srebra. Srebro ma za zadanie spowolnić rozwój biofilmu na cewniku. 

Zapobieganie infekcjom u osób z cewnikiem.

U pacjentów cewnikowanych nie stosuje się profilaktycznie antybiotykoterapii, gdyż prowadzi ona do antybiotykooporności. Obecność bakterii w moczu bez dolegliwości bólowych lub gorączki nie jest wskazaniem do antybiotykoterapii. Rozwojowi zakażenia zapobiegają odpowiednia higiena osobista i systematyczna wymiana cewnika.

Infekcji nie wolno jednak lekceważyć – należy wnikliwie obserwować ewentualny rozwój objawów u pacjenta. Zakażenie układu moczowego może być szczególnie niebezpieczne dla osób starszych.

Pielęgnacja chorych z cewnikiem Foleya.

Osoba z założonym cewnikiem musi dbać o higienę osobistą – łącznie z dezynfekcją ujścia cewki moczowej. Do higieny okolic intymnych nie należy stosować preparatów zawierających alkohol gdyż działają drażniąco na błony śluzowe. Osoby z cewnikiem powinny dużo pić, u pacjentów, którzy mają trudności w przyjmowaniu płynów drogą pokarmową kroplówki pomagają w utrzymaniu drożności cewników pęcherzowych . Worek na mocz, powinien być wymieniany co 2 –3 dni.

Podział cewników Foleya ze względu na materiał, z którego zostały wykonane:

Cewniki lateksowe:

Najczęściej spotykane, najtańsze, wykonane z miękkiego lateksu, dzięki czemu są wygodne w noszeniu i łatwo się je zakłada. Niestety mogą uczulać lub być drażniące dla skóry, dlatego nie każdy może je stosować. Zazwyczaj należy go wymieniać po 7-10 dniach.

Cewniki silikonowe.

Droższe od lateksowych, są natomiast bardziej trwałe i mniej podrażniają skórę. Wolniej namnażają się w nich bakterie, dlatego można je nosić przez około 4 tygodnie. Są nieco sztywniejsze od cewników lateksowych.

Cewniki silikonowe powleczone srebrem lub palladem.

Najdroższe spośród cewników Foleya. Są wykonane z silikonu i trwale powleczone cienką powłoką ze stopu metali szlachetnych  (srebra, złota lub palladu) mających właściwości antybakteryjne. Cewnik może być wymieniany co 90 dni.